afwezigheid

Omdat de door Buienrader beloofde regen uitbleef, fietste ik gistermiddag toch maar naar Uithuizen, omdat ze daar wél een Albert Heijn hebben. (De beste Spar van Nederland heeft ook niet alles.)

Je fietst hier van kerktoren naar kerktoren, dat is mooi. Je ziet de toren van Usquert in de verte tussen de bomen en na Usquert die van Uithuizen. Zodra je zo’n dorp verlaat heb je meteen weer die uitgestrekte velden aan weerszijden van de weg, onderbroken door monumentale oude boerderijen met statige voorgevels. In feite zijn het landhuizen met schuren erachter. De daglonershuisjes die her en der langs de weg staan, zijn zo idyllisch gerestaureerd en worden zo duidelijk bewoond door mensen die nooit dagloners of boerenknechten in hun stamboom hebben gehad dat de oude tegenstellingen volkomen uit het landschap zijn verdwenen. Een posthistorisch landschap? In bejaardenhuizen in de omgeving schudden oude communisten tandenknarsend hun hoofd, die hadden zich het einde van de geschiedenis toch iets anders voorgesteld.

Ik was nog net op tijd in Uithuizen om de Menkemaborg te kunnen bezoeken. Gelukkig was het huis niet al te groot. Een brede gang met aan weerszijden stijlkamers. Woonden de mensen toen zo? Ja, zo woonden ze. Poepten de mensen toen zo? Ja, zo poepten ze – buiten, in torenachtige gebouwtjes aan weerszijden van de hoofdingang. Van buiten is het is een prachtig gebouw, de bakstenen zijn van een bescheiden, door de tijd afgesleten voskleurig of misschien wel rozig roodbruin – en op elk uur van de dag en in elk seizoen zal het er weer anders uitzien.

Daarna naar de Albert Heijn, en toen ik daar klaar was, liep ik de winkelstraat van Uithuizen in. Een vreemd amalgaam van bescheiden maar statige negentiende-eeuwse panden en moderne winkels. En opeens was er een plein. Rechthoekig, onverwacht groot. Langs de randen stonden lange, strakke blokkendozen van twee verdiepingen, beneden winkels, daarboven woningen. Alles ademde een diepe wezenloosheid uit, een plein zonder hart, zonder geschiedenis, zonder een relatie met de omgeving – een plein zonder eigenschappen. Het was alsof ik opeens een mislukt gedeelte van Almere was binnengelopen.

Ik ging op het terras van een lunchroom zitten en keek naar het plein. Toen de uitbater van de lunchroom mij mijn koffie kwam brengen, legde hij even een hand op mijn schouder, alsof hij me sterkte wilde wensen met de komende minuten.

Ik probeerde een krant te lezen, maar de leegte van het plein was sterker. Ik moest ernaar kijken, maar waar keek ik naar? Termen als lelijkheid of functionaliteit hadden niets te maken met wat ik zag. En met ironie kwam je hier nergens – net zoals je in de woestijn niets hebt aan ironie. Ik keek naar afwezigheid. Je kunt jarenlang mediteren op zoek naar het niets, maar hier keek je er recht in. Je kon er van alles van vinden, maar alles ketste af.

En eigenlijk was dat niet eens zo’n slecht gevoel. Niets kan zo opluchten als afwezigheid. Ik zou wel eens een jaar boven een van die winkels willen wonen, om te zien hoe dat gaat en wat er zou gebeuren.

Ik heb maar geen foto van het plein genomen. Het zou een foto van een saai plein worden, en er zou dus niets op staan van waar het om ging.

Waar ik wel een foto van maakte, was het beeld waar ik een kwartier later langs fietste toen ik Uithuizen verliet. Het staat in een klein plantsoen aan de rand van de bebouwde kom, vlak bij de spoorwegovergang, en ik doopte het De Godin van de Glanzende Dijen, omdat elke andere benaming onzin zou zijn. ’t Was een onverwachte ontmoeting. Het beeld heeft twee vleugels, maar die lijken er niet helemaal bij te horen, alsof ze achteraf zijn aangebracht om de aandacht af te leiden van wat daar staat: een meisje met brede heupen, stevige dijen en nog bijna geen borsten dat twee orgelpijpen overeind houdt.

Je kunt je er van alles bij afvragen, je zou op allerlei trefwoorden kunnen gaan googelen, maar misschien is het beter om haar aanwezigheid te beschouwen als een raadsel en het daarbij te laten.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in leven en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op afwezigheid

  1. Mooi, dat ‘niets’ in Uithuizen, geweldig!

  2. Pingback: nogmaals de dijenkoningin | reddend zwemmen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s