een zacht gezoem

Het lezen van romans is goed voor je, het zal best, maar dat je er empathischer van wordt, geloof ik niet (daar ging het al eerder over, zie hier). En dat je er een ander mens door wordt, dat je visie op de wereld, het universum erdoor verandert – daaraan twijfel ik ook.

De romans die in mijn boekenkast staan vertegenwoordigen geen verworven kennis, maar stemmingen, die ooit zijn opgeroepen door het verhaal en de stijl. Ik kan die stemmingen voelen als ik mijn blik over de ruggen laat glijden, alsof die boeken minieme maar onverwoestbare krachtcentrales zijn die voortdurend hun stemming blijven uitstralen; als je je oor op de ruggen legt, kan je het gezoem bijna horen. Soms wordt de uitgezonden stemming versterkt door de stemming die bij het moment hoorde waar ik het boek las (in de nachtboot naar Oostende, in de trein naar Zwolle, op de klippan bij het raam).

De plot van boeken herinner ik me nauwelijks, wel scènes – zoals je je ook geen hele muziekstukken herinnert, maar wel bepaalde fragmenten, en de stemming die het stuk opriep.

Je zit op je stoel en je luistert naar muziek, je zit op je stoel en leest een roman: het zijn vergelijkbare esthetische ervaringen. Zowel bij muziek als romans gaat het om ritme, stijl,  om wat je op dat moment ervaart, niet om wat je er later mee gaat doen.

Een ander mens geworden? Een bijgestelde visie op de wereld, mezelf, het universum? Lezen heeft daar zeker een grote rol in gespeeld, maar kijk, als ik een lijstje (en waarom niet meteen een stapeltje) maak van boeken die mijn leven en denken al dan niet blijvend hebben beïnvloed, vallen die allemaal onder non-fictie.

Maar hebben we hier dan juist niet een van de voordelen van fictie te pakken? Ze vertelt je niet hoe je in elkaar zit en houdt je niet voor wat je moet doen.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in lezen en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op een zacht gezoem

  1. Momenten van pure ‘gratuité’ – zoals de Fransen zouden zeggen. Een stemming, en dat is het – en wat wil je nog meer? En dan een vrij spel van associaties: herinnering aan een mooi verhaal is ook herinnering aan de omgeving waar je het las, aan de boekhandel waar je het boek kocht, aan de mensen met wie je erover sprak. Alles wordt door het verhaal gekleurd. Zolang je maar niets van het verhaal wil. Goed gezegd – wat je zegt!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s