’t is een vreemdeling, zeker?

de kleuterschool waar ik in 1968 op zat

O, natuurlijk, de Zwarte Pietdiscussie. Wat je ook over die man mag denken (dat het een schoorsteenveger is, een duivel of wat al niet), het is natuurlijk gewoon een man in blackface, en net zoals ze in de Verenigde Staten op een gegeven moment zijn opgehouden met Black Minstrel Shows, zal op een gegeven moment ook Zwarte Piet verdwijnen of veranderen in iets onschuldigers (een schoorsteenveger, een duivel of wat al niet), dat lijkt me een logisch gevolg van voortschrijdend inzicht.

Want hij is natuurlijk gewoon een karikatuur van wat we vroeger een neger noemden, dat wisten we als kind heel goed. Naïef, kinderlijk, een beetje dommig – net als de zwarten uit de christelijke kinderboeken die we lazen, vooral de boeken die over de zending gingen en zich afspeelden in donker Afrika. Mocht er in het straatbeeld van ons Overijsselse dorp opeens een zwarte man verschijnen, dan werd die dan ook ‘Zwarte Piet!’ nageroepen, en niet uit bewondering.

Ook in ons streng gereformeerde dorp hadden we een taboe als het om Sinterklaas ging. Dat taboe had geen betrekking op de knecht, maar op de goedheiligman zelf. Het feest werd wel gevierd, maar verschijningen van Sinterklaas waren zeldzaam. Op mijn kleuterschool (“Prinses Beatrix” aan de Margrietlaan) liet alleen Zwarte Piet zich zien (zij het slechts door middel van een verklede arm die om de deurpost pepernoten het lokaal ingooide). Op de lagere school werd het feest zelfs helemaal niet gevierd.

Sinterklaas was katholiek, en katholieken baden tot heiligen en hadden tijdens de Tachtigjarige oorlog op gruwelijke wijze protestanten vermoord in Alkmaar en Naarden. Het waren onmensen van wie we ons verre hielden.

Dit ter relativering, van welk standpunt dan ook.

(Er was bij ons in Rijssen begin jaren zeventig een Turkse jongen, een zekere Atta, over wie met groot respect werd gesproken. Hij zou heel sterk zijn en in zijn eentje een groep tegenstanders hebben uitgeschakeld. Niemand had hem ooit gezien.)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in leven en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op ’t is een vreemdeling, zeker?

  1. Rob, wat denk je nu als je a) een zwarte piet, dan wel b) een zwarte niet-piet ziet?

    • Als ik een zwarte piet zie, denk ik: hé, een zwarte piet. Als ik een zwarte niet-piet zie, denk ik niet zo veel, tenzij hij erg donker is en een afro heeft, dan denk ik: die had vroeger bij ons ‘Hé zwarte piet!’ te horen gekregen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s