brief van de koning

 

Met H. in Utrecht naar het Catharijneconvent. Om bij te praten en om de tentoonstelling van Russische ikonen te zien: Goddelijke Inspiratie, Russische ikonen ontmoeten westerse kunst. Er waren gratis mini-catalogi, en dat was mooi. Alleen was het jammer dat de stroeve teksten teveel voorkennis veronderstelden en dat er blijkbaar geen geld was voor een eindredacteur. Soms was het alsof we een slechte vertaling lazen. ‘In apocriefe geschriften is het uiteinde van de Moeder Gods levendig beschreven.’ ‘De naam van de ikoon komt van Mozes, die een brandende braamstruik ziet, die desondanks niet verteert.’ Veel werd goedgemaakt door de laconieke laatste zin van het stukje over ‘Het Mandelion’, een ikoon waarop Christus een afbeelding van zijn gelaat heeft achtergelaten voor de zieke koning Abgar van Edessa. ‘De koning geneest bij de aanblik van dit ene ware gelaat, waarop hij Christus per brief bedankt.’

Ook was het mooi om een paar objecten uit de vaste collectie terug te zien, zoals het verbluffende drieluik De triomf van de dood (1550) van de schilder met de merkwaardige naam Hermann tom Ring, met op het middenpaneel de uit een doodskist oprijzende Dood die met pijl en boog de toeschouwer onder schot houdt.

hermann tom ring, triomf van de dood, middenpaneel

En daar hadden we ook Christus op de koude steen weer, uit ongeveer dezelfde tijd, een van de ontroerendste beelden die ik ken, mede door de titel. Een volledig naakte Christus moet op Golgotha even  wachten tot ze klaar zijn om hem te kruisigen, en neemt op een steen de Universele Melancholische Houding aan; en dan is die steen nog koud ook.

christus op de koude steen 1christus op de koude steen 2

Het moment wordt nergens in de Bijbel beschreven, maar het was een tijd lang een populair thema. Christus ziet eruit alsof hij zijn eigen zonden overdenkt, maar het is uiteraard de bedoeling dat wij de onze overdenken. Het kalkstenen beeld heeft de afmetingen van een kind, en dat versterkt de ontroering alleen maar. Eigenlijk wil je vooral een manteltje over hem heen gooien, om hem vervolgens mee te nemen wanneer de Romeinen even niet opletten. ‘Nee, kom nou mee man, je vat nog kou zo, dat Lijden voor de zonden der mensheid komt later wel een keer, nu gaan we eerst even koffie drinken. Er is trouwens ook nog post voor je, van koning Abgar van Edessa.’

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in kunst en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s