nooit meer slapen (4)

 

Deze week lees ik elke nacht na het nieuws van 01.00 uur in het vpro-programma Nooit meer slapen een op de actualiteit gebaseerd (uiterst) kort verhaal voor. Hieronder het verhaal van gisternacht, geïnspireerd door het overlijden van actrice Lauren Bacall. 

Lauren_bacall_promo_photo

Diepe grijstinten

Je leest necrologieën niet om nieuwe dingen te weten te komen. Je leest ze om bevestigd te worden in wat je al weet over de overledene. Het lezen van een necrologie is een klein ritueel dat één stap vormt in het proces van acceptatie – want ook de dood van mensen die je niet hebt gekend en wiens overlijden je niet persoonlijk raakt, moet worden geaccepteerd en verwerkt.

Gisteren las ik de necrologieën van Lauren Bacall, die deze week overleed, en die in Het Parool werd geëerd als ‘de laatste grote ster uit de gouden tijd van Hollywood’. Ik zag haar voor het eerst in het begin van de jaren tachtig, toen ik pas in Amsterdam woonde. Ik was destijds lid van Kriterions Filmclub, die in de gelijknamige bioscoop elke zondagmiddag twee cultfilms vertoonde. Daar zag ik To Have and to Have Not en Key Largo, als ik me goed herinner op dezelfde middag.

Die blik van haar, spottend en uitdagend, met een cynisme dat te doorleefd lijkt voor haar jaren. Ik was er van onder de indruk, niet alleen van haar, ook van de stoerheid van Humphrey Bogart, de eenvoudige stoerheid van het verhaal van die films. Wat erg meehielp: het feit dat die films in zwart-wit waren.

Zwart-wit is eigenlijk niet de goede term voor films uit die periode. Het klinkt te prozaïsch, te klinisch. Het is geen zwart-wit, het gaat om grijstinten, van donker naar licht; romige, diepe grijstinten die soms naar stroperig bruin neigen en die alles wat je ziet voorzien van een deken van melancholie en een halo van onbereikbaarheid, omdat die wereld en die mensen ook in de tijd waarin die films werden gemaakt niet hebben bestaan – ook toen liepen ze in het echt rond in kleur.

Het gezicht van Lauren Bacall op het doek, in bijna tastbare, dik aangezette maar uiterst subtiele grijstinten – het heeft nooit bestaan, het is er nooit geweest, maar het is onvergetelijk.

Ze is mooi oud geworden, zoals dat heet. Op foto’s zie je naarmate ze ouder wordt steeds meer uitdagende ironie in  haar glimlach – de glimlach van iemand die inmiddels weet wat er te koop is, en wat voor prijs daarvoor moet worden betaald.

Ik heb ooit haar autobiografie gelezen, maar als ik ernaar op zoek ga in mijn boekenkast, kan ik hem niet meer vinden, alsof met het overlijden van het onderwerp ook het boek is verdwenen. Ik zie het nog voor me, een kleine, dikke Amerikaanse pocket met vergeeld papier. Alle foto’s die erin stonden waren in zwart-wit, dat weet ik nog wel.

 

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in schrijven, verhalen en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s