plakjes bach

muziekgebouw aan 't IJ

Op zondagmiddag trakteerde M. me in het Muziekgebouw aan ’t IJ op een concert van de Nederlandse Bachvereniging. Twee cantates (Herr, deine Augen sehen nach dem Glauben en Halt im Gedächtnis Jesum Christ) en de Mis in g klein.

Voorafgaand aan de tweede cantate hield dirigent Jos van Veldhoven een korte inleiding. Daar hou ik helemaal niet van, inleidingen bij een concert, de sfeer wordt meteen educatief en ongevaarlijk, laat gewoon de muziek horen, we hoeven niet altijd bij de hand te worden genomen; bovendien maakt zo’n inleider dan ook nog vaak flauwe grappen die een lauwe golf van beschaafd, zelfingenomen gelach door de zaal doen golven – iets waar ik altijd treurig en wanhopig van wordt.

Maar Van Veldhoven wist het gelukkig redelijk serieus te houden, en zijn uitleg hielp (het was niet anders) inderdaad bij het beter begrijpen van wat we zouden gaan horen. Sterker nog, de meest magische momenten van het concert vielen tijdens die inleidingen, op de momenten waarop Van Veldhoven ons op een bepaald effect wilde wijzen en orkest en zangers op zijn bevel een paar maten lieten horen uit het stuk dat zo meteen in zijn geheel zou worden uitgevoerd.

Het is moeilijk om te beschrijven wat er op die momenten gebeurde, omdat het zo simpel was. Er werden gewoon een paar maten van het stuk gespeeld. Het verrassende was dat zo’n kort fragment door koor en orkest meteen trefzeker en op volle sterkte werd uitgevoerd. Maar hoe kon dat verrassend zijn, wat had je dan verwacht, dat ze die fragmenten zacht zouden beginnen en het volume langzaam zouden opvoeren, dat ze eerst moesten zoeken naar de juiste noten, dat ze eerst zouden aftasten en mis grijpen? Nee, dat niet, maar toch waren die kleine, perfect uitgevoerde geïsoleerde fragmenten, die uit het niets kwamen en in het niets verdwenen verrassend, omdat ze verschenen buiten de kooi van de hele uitvoering, buiten de vaste, door de gebaren van de dirigent en onze verwachtingen afgeperkte route van begin tot eind. Juist in deze losse maten hoorde je de grootsheid van de muziek, die blijkbaar niet afhankelijk was van het geheel en zich in kleine plakjes misschien wel het best wist te manifesteren. Onverwachte perfectie, waarbij je gedachten geen kans kregen af te dwalen naar al dan niet openstaande balkondeuren thuis of de slecht uitgeschoren nek van de man recht voor je.

Vooral bij middagconcerten merk je dat de stemming in de tweede helft losser wordt, omdat er in de pauze wijn is geschonken. Mensen zitten meer ontspannen op hun stoelen, fluisteren iets harder en ongeremder, achter je ruik je kleine kegeltjes. Na het tweede deel van de Mis in g klein zei een vrouw opeens heel erg hardop: ‘Moooooi!’ , met de dictie van een pianolerares die wegdroomt bij het spel van haar beste leerling. Ik kon haar niet zien, ze zat een paar rijen achter me, maar je kon je ook zo wel voorstellen hoe het verder ging: de plotselinge schrik bij de vrouw zelf; de nog grotere schrik bij de vriendin met wie ze naar het concert is gegaan; de minzame, vergevingsgezinde glimlachjes van de mensen bij haar in de buurt; en de dodelijke blik van een man met verward grijs haar en een vettig windjack die de vrouw vervloekt omdat dankzij haar zijn Bach-beleving naar de kloten is.

Na afloop dronken we een biertje op het zonnige terras. Een generieke vorm van Bachs muziek zat als verslavende deuntjes in ons hoofd. Als koor en orkest nu vanuit het gebouw hadden geroepen: We doen er nog een paar! waren we zonder ons te bedenken weer enthousiast naar binnen gerend. Thuis ga ik Bach draaien! riep ik toen we weg fietsten. Maar thuis klonk het anders, leger;  weer was ik het voor even eens met de man die ik ooit hoorde vertellen dat hij alleen maar concerten bezocht en thuis geen muziek opzette.

 

(foto geplukt van de site van Muziekgebouw aan ’t IJ; fotograaf wordt niet vermeld.)
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in leven, muziek en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op plakjes bach

  1. Chiel Jasperse zegt:

    Mooi stukkie!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s