well, it’s only bricks and mortar (2)

voor deel 1, zie hier

P1010956

Op mijn verjaardag liep ik met Metsike vanaf haar huis naar het KNSM-eiland, omdat we bij Sissy Boy scones wilden eten. Toen we door de Czaar Peterstraat liepen,  maakten we een korte omweg via de Blankenstraat, omdat ik op de facebookpagina van de verbouwers had gezien dat de renovatie van het blok waarin ik vroeger had gewoond, (van 1987 tot 1999) bijna klaar was. Een deel van het blok stond nog in de steigers, maar het stuk waarin ik had gewoond, was vrij van steigers en hekken. Het zag er strak uit, de stenen gezandstraald, de voegen nieuw, de lompe witte kunststof kozijnen, die altijd een beetje scheef of bol stonden, vervangen door slankere, kaarsrechte exemplaren van hout, met witte buitenlijsten en groene binnenlijsten. De deuren stonden open, er liepen schilders en mannen met bouwhelmen.

Ik keek bij mijn oude trapportaal naar binnen. Een nieuwe, bredere trap, die er anders in zat dan vroeger, alsof er in de tussentijd grote dingen waren verschoven. ‘Mogen we even binnen kijken?’ vroeg Metsike aan de mannen met bouwhelmen, ‘hij heeft hier vroeger gewoond.’

De bouwhelmen keken elkaar aan. ‘Nou, officieel niet, en alles is nat, daarbinnen. Waar woonde je?’

‘Tweehoog, op nummer 346,’ zei ik. ‘Alles is nat binnen, hè,’ waarschuwde een van de mannen nogmaals. Daarna liep hij met ons mee naar boven, over die vreemde nieuwe trap. Hij heette Kees. ‘Kijk maar uit, hij gaat hierover schrijven,’ zei Metsike. ‘Ik zal je naam veranderen in Koos,’ zei ik. ‘Dat is mooi,’ zei de man, ‘want anders krijg ik last met de opzichter.’

Alles rook nieuw. Hoe hoger we kwamen, hoe vreemder de trap werd, er kwamen allerlei deuren op uit. En we kwamen heel anders op mijn etage aan dan vroeger, vanuit een andere hoek, naast de deur zat nog een deur naar net zo’n lege, witte etage, hoe zat dit in elkaar? Pas toen begreep ik dat mijn vroegere trappenhuis, dat mijn onderburen, mij en mijn bovenburen bediende, was samengevoegd met het ernaast gelegen trappenhuis voor de belendende etages. Twee claustrofobisch smalle trappenhuizen hadden plaats gemaakt voor één trappenhuis waarop je met goede wil iemand zou kunnen passeren.

Dat was vooruitgang, en vooruitgang zorgt vaker voor onherkenbare situaties. Ook mijn vroegere etage had niets meer te maken met de vervallen ruimte die ik ooit had bewoond. Ik had op facebook gelezen dat de achtergevel in zijn geheel een stuk naar achteren was verschoven, maar toch leek de ruimte kleiner dan vroeger, ook omdat er een tussenmuurtje was geplaatst om twee kasten en een nieuwe badcel af te scheiden van de rest van de etage. De schoorsteen was weg, want er was cv, het keukenblok was vernieuwd en verplaatst, de muren waren wit en nieuw, het plafond was wit en nieuw (en bestond niet langer uit een systeemplafond met platen van papier maché) en omdat de woningen aan de overkant van de straat al eerder waren gerenoveerd was ook het uitzicht niet meer hetzelfde. Het was een benauwde, maar stralend nieuwe wereld.

Ik herinnerde me de dromen die ik had gehad. Toen ik eenmaal uit de Blankenstraat was vertrokken, heb ik nog jarenlang van nummer 346 gedroomd; ik droomde dat er van alles niet klopte, dat ik me nooit had uitgeschreven, dat er andere mensen woonden maar dat alles nog op mijn naam stond en dat ik nog jaren achterstallige huur moest betalen. In al die dromen was het hele pand bijna onherkenbaar veranderd, qua indeling, bouwmaterialen, lichtinval – niets was ooit zoals het was geweest. Ook het trappenhuis was altijd anders geweest, hoger, met ander hout, met ander licht.

Dit was zo’n droom.

Die dromen hadden geen voorspellende werking gehad, ze hadden niet naar dit moment vooruit gewezen, dit was gewoon de volgende droom in de serie, maar dan echt; en het geruststellende was dat ik nu, op mijn tweeënvijftigste verjaardag, zeker wist dat deze etage niet meer op mijn naam stond en dat ik geen zestien jaar achterstallige huur moest betalen.

Helemaal verdwenen zijn die dromen nooit, op verloren nachten steekt er zo nu en dan nog eentje de kop op, ik vroeg me af of ze na vandaag nog terug zouden komen. Ik liep terug naar het trappenhuis, dat nog steeds iets onverklaarbaars had, en wierp een blik naar binnen bij de lege buuretage. Ik wilde dat tijden zich konden vermengen, zodat ik hier die zestien jaar had kunnen wonen met deze nieuwe indeling, al was het alleen maar omdat ik er dan achter zou komen wie er op de etage naast me woonde, want dat ik heb al die tijd nooit geweten. Vroeger woonden we hier alleen maar in de lengte, boven elkaar, nu kon je hier ook in de breedte wonen, met buren met wie je een portaal deelde.

Samen met Kees daalden we de trappen af. Het was vreemd geweest, en vluchtig, een inkijkje in iets nieuws dat nooit eerder had bestaan en alleen maar toekomst had, en waarmee ik dus niets te maken had, als een droom van iemand anders.

We bedankten Kees en zijn collega’s en liepen verder. in de richting van het spoor. Verderop in de straat stond een blok dat nog niet was gerenoveerd, met verweerde, donkerbruine bakstenen, en met de oude kozijnen van witte kunststof. Het zag er uit als iets dat je zou willen bewaren, als beschermd stadsgezicht uit een grauw verleden – niet omdat het mooi was, maar omdat het nu eenmaal had bestaan. We keken naar binnen bij een etage op de begane grond. Achter het grauwsluier van de ongewassen ramen lag een slordig interieur met een goedkoop tapijt en goedkope meubelen,  als bezoekers van een melancholisch openluchtmuseum keken we vijfentwintig jaar terug in de tijd.

Daarna liepen we door naar het KNSM-eiland, door nieuwe wijken met veel meer licht.

(de titel van deze post komt uit dit nummer)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in kind van de verzorgingsstaat, leven en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s