het voordeel van de twijfel

 

Hoe lang duurt het voordeel van de twijfel? Minder dan honderddertig minuten, weet ik sinds ik gisteravond in de sneak preview van Kriterion Elle zag, de nieuwe film van Paul Verhoeven. Enthousiast ontvangen in Cannes, vijf sterren in The Guardian – en na afloop vroeg ik me af of ik soms ergens tijdens de film was weggedommeld tijdens een cruciale minuut die het hele verhaal in een ander daglicht stelde, die ervoor zorgde dat alles wat ervoor en erna kwam voorzien werd van diepte en betekenis, zodat je opgetogen e geraakt zat te knikken, ja, zo, o, is dít de bedoeling. Maar ik heb mijn ogen de hele tijd opengehouden en die minuut zat er niet in.

Een vrouw (Michelle, directeur van een bedrijf dat games ontwikkelt) wordt verkracht door een gemaskerde man, en gaat niet naar de  politie. Daar heeft ze haar redenen voor. Er zijn een aantal mannen in haar omgeving (op haar werk, in haar buurt) die verdacht zijn, ze lijkt een sadomasochistisch kat en muis-spel te spelen met de dader, die nog eens toeslaat en letterlijk wordt ontmaskerd – maar uiteindelijk maakt ze dat spel niet af, daar is dan weer de ingreep van iemand anders voor nodig.

Ondertussen speelt er ook van alles op haar werk, en in haar privéleven, het duurt even voor je iedereen uit elkaar kunt houden,  de verhaallijnen zwabberen ondertussen door elkaar, telkens als het even spannend wordt, zakt het toch weer in, filmisch valt er ook niet zoveel te beleven. Veel echo’s van Hitchcock (en van diens huiscomponist Bernard Herrmann), jawel, maar het leidt allemaal tot weinig. Eén ijzersterke scène, wanneer de zorgzame overbuurman Michelle komt helpen om tijdens een storm de luiken dicht te doen, je ziet hoe  Michelle (gespeeld door Isabelle Huppert) zich letterlijk in haar eigen huis opsluit met één van de verdachten, goed in beeld gebracht ook – maar deze potentiële klassieke scène gaat uit als een nachtkaars en het verhaal (of liever: de verhalen) gaan weer verder.

Je zou bij zo’n film op het puntje van je stoel moeten zitten, want er wordt nogal wat overhoop gehaald in je hoofd, maar alles  wat controversieel zou kunnen zijn blijft halverwege het scherm en je hoofd in het luchtledige hangen omdat al die mensen je zo weinig kunnen schelen, net zoals je ook niet echt geeft om schaakstukken die geslagen worden nadat ze in de val zijn gelokt.

Ik zag ‘m samen met L., en na afloop vroegen we ons af of we deze film soms moesten zien als een absurdistische soap, iets Buñuel-achtigs – maar we waren niet geïntrigeerd op zoek naar een sleutel voor een film die ons voor raadselen stelde, we zochten excuses voor een matige film waarvan we meer hadden verwacht.

En we waren niet de enigen met hoge verwachtingen, er ging een opgewekt geroezemoes door de zaal toen de eerste titels verschenen. Ik mag het werk van Verhoeven, niet alles is even geslaagd, maar ik mag het graag, wat hij ons voorschotelt leeft altijd als een gek, en ook de man mag ik graag, die serie in de Volkskrant over zijn favoriete films was prachtig, ik had hem graag een erg goede film gegund – maar deze film is dat niet, gaandeweg de voorstelling werd dat me duidelijk toen het voordeel van de twijfel langzaam oploste in het misplaatste incidentele gelach van de mensen elders in de zaal.

Je hebt dat ook met een tegenvallende roman van een favoriete schrijver: je gaat op zoek naar excuses, en uiteindelijk besluit je dat je bepaalde hoofdstukken en wendingen toch best goed vindt. Vroeger had je dat ook wel met nieuwe, minder sterke lp’s van favoriete bands. Maar het is bewondering tegen beter weten in, en hoe sympathiek het ook is om oude favorieten niet te laten vallen, een dergelijke vorm van bewondering heeft toch algauw iets kwezeligs – al was het alleen maar omdat je in deze gevallen je eigen sympathie zo erg  sympathiek kan gaan vinden.

Ondertussen hoop ik nog steeds dat ik iets heb gemist, dat die ene minuut ergens bestaat, en dat ik die ooit nog krijg te zien; die genadige ene minuut die het verhaal versterkt, verstevigt, die alle scènes uitlijnt en een eind maakt aan het gezwabber, die me duidelijk gaat maken dat ik deze film verkeerd heb gezien, dat Verhoeven wel degelijk weet hoe je een verhaal moet vertellen, en die aantoont dat de kat van Michelle nog wel degelijk terugkomt in het verhaal.

Want bij gebrek aan die ene minuut (een hálve minuut zou al genoeg kunnen zijn) is de rol van de kat ondertussen wel een voorbeeld van wat er niet klopt aan deze film. Hij mag een paar keer opdraven om voor een sterk effect te zorgen, maar verdwijnt vervolgens uit de rest van het verhaal, hoewel er nog veel scènes in de woning van Michelle volgen. Ik had hem op z’n minst nog een keer terug laten komen om in de afrekeningsscène het bloed op te likken. Maar nee, de kat is vertrokken, het was nooit een kat, het was een effect, en dat geldt misschien ook voor de personages waarnaar je zit te kijken.

Misschien moet ik later toch nog eens terug naar Elle, om te kijken of die kat in de tweede helft van de film niet nog ergens opduikt, in een vergeten uithoekje van het beeld; zodat ik op dat punt tenminste ongelijk heb.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in film en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op het voordeel van de twijfel

  1. Pingback: Nachtzuster Huppert | Weblog van Chrétien Breukers

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s