what would herman finkers say?

 

En dan nu de moraal. Al jarenlang zwerven er vier uitspraken rond in m’n hoofd, afkomstig in de jaren negentig, toen ik nog weinig te doen had en volop tijd om aanwijzingen te verzamelen. Het zijn vier uitspraken die op een of andere manier belangrijk voor me zijn geweest, en gebleven. Vergeten ben ik ze in ieder geval niet. Voor wat het waard is: geen van die uitspraken is van de Dalai Lama, al komt hij straks nog wel even langs.

  1. Een paar regels uit een interview met Herman Finkers, Vrij Nederland, 1996: ‘Finkers wil mensen niet veranderen. “Ik ken ze niet eens. Misschien zijn ze wel veel beter dan ikzelf.”’
  1. Een uitspraak die Ischa Meijer ooit deed in een interview: dat hij op een gegeven moment had besloten dat hij niet meer chantabel was – waarmee hij bedoelde dat hij zich niet anders wilde voordoen dan hij was.
  1. Een uitspraak van sinoloog Kristofer Schipper, in De Avonden, eind jaren negentig. Schippers had toen net De innerlijke geschriften van Zhuang Zi in het Nederlands vertaald, dat zal de reden voor het interview zijn geweest. Hij had het over Chinese studenten die na het bloedbad op het Plein van de Hemelse Vrede China waren ontvlucht en bij hem in Parijs waren gaan studeren. Ze hielden zich daar bezig met verzet tegen het Chinese bewind, maar het mooie vond Schippers nu juist dat ze op een gegeven moment ook weer iets anders gingen doen, zich met andere zaken gingen bezighouden.
  1. Een uitspraak van Gerry Jungen, die in de jaren negentig enkele jaren een middaguurtje mocht vullen op Radio 3. Hij had een jolige, opgewekte maar niet onprettige toon. (Ik luisterde toen onder het schrijven naar Radio 3. Dat zou ik nu niet meer kunnen, en niet alleen omdat Radio 3 nu anders heet.) Ik herinner me nog een paar nummers waarover hij enthousiast was: ‘Animal Army’ van Babylon Zoo, ‘Jesus Freak’ van DC Talks. (Beide nummers moest ik googelen aan de hand van tekstflarden die ik me nog herinnerde. Het zit allemaal in je hoofd en wacht rustig tot het wordt wakker gekust. Radiofragmenten! ik herinner me ook nog hoe Cees van Zijtveld op een maandagmiddag in het midden van de jaren zeventig ‘Standing on the Inside’ van Full House aankondigde, waarom gaat zo’n herinnering niet weg? Wanneer we met onze lege koffertjes in het hiernamaals aankomen, zullen we ontdekken dat het juist om deze herinneringen gaat, alles wat je geweest bent en gedaan hebt zal er niet toe blijken te doen. Maar dat is voor later.) Op een gegeven moment moest Jungen vertrekken bij Radio 3. Tijdens zijn laatste uitzending deed hij daar niet moeilijk over, en hij klonk alsof hij het meende. Hij was niet kwaad of verontwaardigd dat hij weg moest, welnee, ben je gek, wat zou hij nou zeuren, het was toch mooi dat hij een paar jaar deel had mogen uitmaken van de wereld die Radio 3 was?

Met uitzondering van de uitspraak van Finkers (“Ik ken ze niet eens. Misschien zijn ze wel veel beter dan ikzelf”) die ik destijds overschreef uit Vrij Nederland, kan hier natuurlijk heel goed sprake zijn van vervormde herinneringen – maar dat geeft niet, dat doet niets af aan het belang dat deze uitspraken voor me hebben. Natuurlijk, niemand is voortdurend helemaal eerlijk tegen zijn omgeving, we zullen altijd tot op zekere hoogte chantabel blijven, en Gerry Jungen kan zich knarsetandend van rancune groot hebben gehouden; maar dan nog, en ik denk het niet. Bij opkomende rancune denk ik soms even aan hem, en zijn blijmoedige afscheid.

Met die uitspraak van Kristofer Schipper over zijn studenten heb ik het meeste moeite gehad Overal zaten nog restjes christendom die eruit moesten zweren. Kan je de goede zaak zomaar in de steek laten voor andere, trivialere zaken? Sterker nog, is dat raadzaam? (Niet vastbijten, kaken ontspannen, langzaam laten  gaan. Onmisbaar ben je sowieso niet.)

Die uitspraak van Finkers is het belangrijkste voor me geweest, ook vanwege de verbluffende eenvoud. Ik denk er nog wel eens aan als ik iemand wijze lessen hoor uitdelen over hoe we zouden moeten leven, en ik probeer er ook aan te denken als me zelf aan zoiets schuldig maak. Ik dacht er niet zo lang geleden nog aan toen ik De kunst van het geluk van de Dalai Lama las. Coauteur Howard Cutler vraagt de Dalai Lama op een gegeven moment of het toch niet zo kan zijn dat er egocentrische, alleen op bezit gerichte mensen bestaan die tóch gelukkig zijn. Dat kan volgens de Dalai Lama niet, als je goed kijkt zal je toch altijd zien dat er bij zo iemand sprake is van onvrede en angst. De Dalai Lama hoef je dus niets meer te vertellen, hij kent ze allemaal. WWHFS? (What Would Herman Finkers Say?) Misschien iets als: ‘Als je er een tegenkomt, neem hem mee, ik ben benieuwd hoe hij in elkaar zit.’

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie, leven en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op what would herman finkers say?

  1. Viktor zegt:

    Interessant, de vraag in hoeverre een schrijver chantabel is. Ik denk dat dit mede afhangt van de grootte van zijn… gezin.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s