knippen, plakken & verzinnen

(lees ook meteen maar het vervolg/ de rectificatie, hier)

Ik lees de nieuwe roman van Jim Crace, De melodie, en zie op de achterkant een rijtje citaten staan uit recensies van zijn vorige roman, Oogst. Er staat ook een citaat uit de NRC bij, uit een recensie die ik geschreven heb en ik zoek ’m even op, om te kijken of uitgeverij De Geus het citaat correct heeft weten weer te geven. Nou, niet helemaal. Volgens de achterflap stond in NRC Handelsblad:  ‘Een klein wonder van vakmanschap.’ In werkelijkheid stond er in de recensie: ‘Dat Crace die stijl consequent weet vol te houden zonder dat de lezer zich erbij gaat vervelen, is een klein wonder dat pleit voor zijn vakmanschap.’ Nou ja, geen groot verschil, en het is de sport om uit recensies nu juist die ene zin te knippen die, eenmaal losgeknipt, veel lovender lijkt dan-ie in zijn oorspronkelijke context was, maar als je er dan toch aanhalingstekens omheen zet, zorg er dan wel voor dat het om een daadwerkelijk citaat gaat, en niet om iets dat bij elkaar is geknipt en geplakt en nooit zo in de recensie heeft gestaan.

Ik zou hier niet eens over begonnen zijn als ik op de site van uitgeverij Athenaeum niet het volgende citaat was tegengekomen op de pagina die gewijd is aan De klerk Bartleby, de Nederlandse vertaling van de beroemde novelle van Melville:

bartleby 2

Het boek gaat natuurlijk over een overgevoelige klerk, niet over een kerk, maar zoiets kan gebeuren. Ik recenseerde dit boek inderdaad, en beloonde het met vijf ballen. Verder is werkelijk geen enkele zin uit dit citaat afkomstig uit mijn recensie. Met enige goede wil (en ik barst al jaren van goede wil) zijn er in mijn recensie zijn wel sporen van het citaat terug te vinden. Ik schreef:

Zo’n perfect verhaal verdient een goede vertaling.
De overgevoelige Bartleby heeft van dichtbij te veel gemiste kansen en niet vervulde mogelijkheden gezien […],
[…] dat er nu, 124 jaar na zijn dood, een nieuwe Nederlandse vertaling is verschenen van Bartleby, the Scrivener […]
De mooie kleine uitgave is stemmig geïllustreerd […]
Ach, wat een verhaal. Iedereen moet het lezen.

Dit is het hout waaruit dit citaat bij elkaar is gesprokkeld. Daarbij schrok de anonieme sprokkelaar niet terug voor betekenisverandering: in mijn stuk heeft Bartleby gemiste kansen gezien, dat is heel wat anders dan wat de sprokkelaar ervan maakte. Dat de vertaling ‘fijn’ zou zijn is een toevoeging van de sprokkelaar, en ook het woord ‘meesterwerk’ komt in mijn recensie niet voor. Dit is geen knippen & plakken, dit is knippen, plakken & verzinnen. Het boek is trouwens wél een meesterwerk, en iedereen zou het moeten lezen.

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in lezen en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op knippen, plakken & verzinnen

  1. Belachelijk, die uitgevers schrikken ook nergens meer voor terug. Hoe halen ze het in hoofd om een zelfverzonnen tekst tussen quotes te zetten!

  2. Rimpelingen zegt:

    Blijkbaar doen die uitgeverijen zomaar wat. En als schrijver moet je zo goed opletten dat je juist citeert!

  3. Pingback: rectificatie: knippen, plakken & juist citeren | reddend zwemmen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s