ik dacht dat we iets hadden opgebouwd, zei het blok

IMG_20180824_115935258 IMG_20180824_115948610

Naar het Stedelijk Museum voor de tentoonstelling van Studio Drift, en natuurlijk vooral om het zwevende betonblok te zien. Dat werk was niet te missen: je liep de trap op en daar hing het, in de Erezaal. Kalm zweefde het boven een afgezet gedeelte van de zaal, groot en rechthoekig. Mijn eerste, onwillekeurige reactie: waar zijn de draadjes? Maar er waren geen draadjes, het was inderdaad zo dat het blok zweefde. Mijn tweede reactie: het is beschilderd piepschuim, hoewel het ruw betonnen oppervlak er geloofwaardig uitzag.

Er waren veel bezoekers, het blok werd gefotografeerd en gefilmd met telefoons, het was dan ook een vreemd en vervreemdend gezicht, iets dat niet kon en dat toch gebeurde, waar wij bij stonden. Ik bevond me in een van de eerste scènes van een Hollywoodfilm over een buitenaardse invasie. Er is een vreemd object gevonden, het is ondergebracht in een loods in de woestijn, en nu wordt het ding in die loods door groepen wetenschappers van verschillende disciplines geobserveerd. Wij, de bezoekers, speelden die wetenschappers, maar we moesten ons niet te veel van onze rol voorstellen, wij waren de disposable extra’s, het was een kwestie van tijd voordat de zijkanten van het zwevende blok opzij zouden klappen en wij allemaal door een felgroene death ray tot as werden teruggebracht – waarna het eigenlijke verhaal van de film zou beginnen.

Het idee dat ik me in een filmscène bevond werd nog versterkt door de harde drone-achtige muziek die in de zaal klonk, eerder klank dan muziek. Ik zag nu ook dat het blok bewoog, het zweefde rond boven het afgezette deel van de zaal; misschien was dat er net te veel aan, want aan de manier waarop het blok bewoog, zag je op de een of andere manier dat het niet zwaar en massief was. Daarvoor waren de kleine, trage zwenkingen die het maakte te luchtig, te licht. De zwarte stippen aan de zijkanten die ik aanvankelijk voor schroeven had gehouden bleken kleine luchtgaten.

Wat er ook te veel aan was: de informatie op het wandbordje. Informatie bij hedendaagse kunst, dat blijft altijd tricky, omdat het zo sturend is. … Dit blok is echter losgebroken uit het collectief, en conformeert zich niet aan de geldende structuur.  Opeens is het blok niet meer iets opzichzelfstaands, een autonoom wonder, maar krijgt het een IMG_20180824_122851889verhaal (een narratief, moet je dan natuurlijk zeggen, uit het gebruik van een woord als  ‘echter’ wordt al duidelijk dat het hier om belangrijke zaken gaat.) Door deze informatie wordt het blok bijna een individu, je zou dan ook willen dat het verder ging met zijn verhaal, en langzaam de zaal verliet, over de grote trap naar beneden zweefde en door de ruiten heen brak, de straat op, om daar mensen en auto’s te gaan verpletteren, of wie weet om op zoek te gaan naar het collectief, om zich daar weer mee te verenigen.

Ik vind het altijd wel prettig om gewoon te mogen kijken, zonder nadere sturing. Natuurlijk, ik verzin er ook verhalen bij, zie boven, maar dat is in reactie op wat ik zie, om er iets van te maken, van dat wonder. Als producenten en conservatoren het wonder al van te voren gaan inkaderen, heb ik als kijker niets meer te doen.

Het blok zweefde natuurlijk niet de trap af, maar er gebeurde wel iets anders: het zweefde langzaam naar beneden, naar de vloer, het ging landen, vlak naast de afscheiding. Dat had ik niet verwacht, ik vroeg me af of het ’t geluid zou maken van een landend betonblok, of het dan toch om iets zwaars zou gaan. Maar nee, het landde geruisloos, of zweefde het nog een millimeter boven de vloer?

Het bleek in ieder geval niet de bedoeling. Een suppoost liep met zwaaiende armen rond en riep dat we de zaal moesten verlaten, we’re closing for ten minutes, we’re closing for ten minutes! Verschillende gasten staken een hand uit naar het blok, nu het eindelijk onder bereik was. Don’t touch! Don’t touch! riep de suppoost, maar ook ik liep erop af om even te voelen. Ik voelde beschilderd linnen dat een beetje meegaf. Doek, waarschijnlijk gespannen op een houtskelet, het ding woog misschien maar een paar kilo. Op hout gespannen doek: ik had gewoon de hele tijd naar een schilderij gekeken

Toen ook ik de zaal verliet had ik spijt dat ik het blok had aangeraakt. Natuurlijk was het nooit een zwevend betonblok geweest. Maar waarom moest ik dat dan ook nog eens proefondervindelijk voor me zelf bewijzen? Ik voelde me lullig, als een man die zijn hand op De Nachtwacht heeft gelegd en verontwaardigd uitroept: maar het zijn helemaal geen mensen, het is beschilderd doek!

Ik had naar die suppoost moeten luisteren, maar zoiets weet je pas achteraf. Het had met respect te maken, niet voor die suppoost of het duo van Studio Drift maar respect voor het object zelf, dat zo zijn best had gedaan om de illusie in stand te houden. En dat samen met mij, daar ging het nu juist om. Ik dacht dat we iets hadden opgebouwd, jij en ik, zei het blok; maar in plaats daarvan moest je per se even voelen.

 Zo was het: alsof er tijdens een goochelvoorstelling iets mis ging zodat je zag hoe het werkte; en je voelde opwinding maar achteraf werd je er een beetje treurig van – want je wist de hele tijd al dat het weesmeisje niet door midden wordt gezaagd; maar desondanks je zag het voor je ogen gebeuren en daar ging het nu juist om.

 

 

 

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in kunst en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

3 reacties op ik dacht dat we iets hadden opgebouwd, zei het blok

  1. Peter Terrin zegt:

    Schitterend stukje, Rob!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s