Boeken

Kind van de verzorgingsstaat

Kind van de verzorgingsstaat (autobiografische kroniek, 2016; longlist Fintro Literatuurprijs 2017, nominatie Jan Hanlo Essayprijs 2017)

‘Zoals een vis geen idee heeft wat water is, had ik geen idee van de verzorgingsstaat. Om wat al bestaat bij je geboorte hangt een zweem van eeuwigheid wanneer je opgroeit. De verzorgingsstaat, die aaneengesloten periode van vrede en welvaart (voor ons, dan toch) waarin wat we deden zonder al te veel consequenties was, omdat onder alle trapezes waaraan wij onze kunstjes uitvoerden een stevig vangnet hing.’ Rob van Essen noteert persoonlijke herinneringen, beschouwingen en anekdotes over de decennia waarin hij opgroeide en beschrijft hoe de tijdgeest van invloed was op zijn levensloop. In een mengeling van autobiografische en beschouwende passages overstijgt Van Essen de persoonlijke anekdotiek en laat hij zijn licht schijnen over een tijd die eeuwig leek te duren, maar die nu definitief voorbij is.

‘Van Essen geeft in zijn boek, dat een mengeling is van autobiografie en beschouwing, een prachtig beeld van de hoogtijdagen van de verzorgingsstaat waarin hij als kind en jongvolwassene werd gevormd. In mooie zinnen en met scherp gekozen beelden en anekdotes roept hij een jeugd op waarin de nieuwbouwwijk, links zijn en uitkeringen net zo vanzelfsprekend zijn als het Hollandse weer. Het is nu bon ton om nostalgisch te zijn over de verzorgingsstaat – Van Essen laat zien dat er toch echt de nodige kanttekeningen bij te plaatsen zijn. Het knappe is dat hij niet alleen de valkuil van de nostalgie, maar ook die van de makkelijke spot weet te omzeilen. Hij schrijft over zijn eigen jeugd, maar weet toch met intelligente humor een zekere afstand tot zichzelf te bewaren, waardoor het is alsof hij zijn eigen leven vooral als illustratie van een tijd gebruikt. ‘ Juryrapport Jan Hanlo Essayprijs.
“Het is een geweldig goed idee geweest waarmee Van Essen aan de slag is gegaan en, wat nóg verheugender is, het heeft goed uitgepakt. Wat een fijn boek is Kind van de verzorgingsstaat!  […] Van Essen schrijft op een onnadrukkelijke manier geestig. Hij verbind de tijdgeest knap met zijn eigen leven.[…] Met feilloze precisie legt hij de vinger op de zere plekken van de twee, hooguit drie decennia waarom het in dit boek draait.” Arie Storm, Het Parool (****)
“Met een aanstekelijke toon zet Van Essen […] zichzelf en zijn generatie en de verzorgingsstaat in een fijn vilein zonnetje. Kind van de verzorgingsstaat is een zielvolle echo uit de jaren zeventig, tachtig, negentig van de vorige eeuw. […] Een boek dat geeft te denken, met een groot ja-zo-is-het-eigenlijk-welgehalte. Een heel eerlijk, menselijk relaas. Hoera voor de tijdsgeest, uit te spreken met een duidelijke ironische ondertoon.” Guus Bauer, Tzum.
“Misschien waren het in werkelijkheid inderdaad ‘eenzame, onvervulde jaren’, de jaren die Van Essen in ledigheid doorbracht. Maar er valt niet te ontkennen dat ze hem gemaakt hebben tot wie hij is, en ze vallen niet los te zien van het buitengewoon kalme, pretentieloze en soms diep bevredigende proza dat hij schrijft. Al na een paar pagina’s stuitte ik op een alinea die ogenschijnlijk weinig om het lijf had, maar die ik drie of vier keer herlas, simpelweg omdat ik merkte dat hij me bij elke lezing vrolijker stemde.” Jan Postma, De Groene Amsterdammer.
“Kind van de verzorgingsstaat is een mooi, vreemd, caleidoscopisch boek, […] een mengsel van van alles, autobiografie, cultuurgeschiedenis, cultuurkritiek, een ziektegeschiedenis en de wordingsgeschiedenis van een schrijver. Het lezen van dit boek is een […] een bijzondere, rijke en niet te vergeten vermakelijke ervaring.” Pieter Hoexum op Athenaeum.nl
“… een fijn gecomponeerde en gevoelige memoire die als weinig andere vlees en bloed geeft aan een vervlogen tijd.” Geert Schuermans op Cutting Edge (****)
“Voor jongeren is dit boek een goede sociologische verkenning, voor generatiegenoten zoals ondergetekende een voortdurende bron voor opborrelende herinneringen. […] Een aanrader.” Coen Peppelenbos, Dagblad van het Noorden (****)
“Kind van de verzorgingsstaat is een klein meesterwerk. Het staat bol van de mooie zinnen, observaties, verhalen, beschouwingen en anekdotes. Het is een fenomenale coming-off-middle-age-novel, waarin de schrijver onderzoekt hoe de tijdgeest zijn levensloop heeft bepaald. Hij neemt ons mee op zijn verkenningstochten langs uitkeringsinstanties, bandjes, melancholie en ironie, door groeikernen, buitenwijken, rijtjeshuizen en galerijflats waar de tijdgeest als nicotine aan de enkelvoudige muren is blijven plakken. Als je tijdens het lezen eens niet hardop moet lachen, verrukt opkijkt van weer een schitterende alinea, beschaamd of betrapt om je heen kijkt, staat de huiver wel rechtop op je onderarmen.” Peter Middendorp, tijdens de presentatie van het boek.
“Zo was het. Dát herken ik. Zo was ik ook. Maar dat is natuurlijk alleen ten dele waar. En het is alleen maar waar omdat Van Essen het in zijn boek zo dwingend en onontkoombaar heeft opgeschreven. Hij heeft zijn eigen verhaal universeel gemaakt door het persoonlijk te houden. Het is allemaal, zoals hij het zelf beschrijft tegen het eind van zijn boek, door hem gemaakt, maar niet langer van hemzelf.”  Chrétien Breukers op Tzum.

Van Essen_Hier wonen ook mensen_hr

Hier wonen ook mensen (2014, verhalenbundel; J.M.A. Biesheuvelprijs 2015; shortlist Gouden Boekenuil 2015; longlist ECI Literatuurprijs 2015)

Ze zijn allemaal op zoek naar geluk, verlossing en verlichting, de personages in Hier wonen ook mensen, allen op hun eigen manier. Sommigen gaan op zoek naar oude boeddhistische rituelen in Korea, anderen trekken de woestijn in, reizen naar Portugal of keren terug naar het ouderlijk huis. Ondertussen komt God langs bij Richard Dawkins en worden in kroegtoiletten pistolen getrokken. In de verhalen van Rob van Essen zijn melancholie en waanzin nooit ver weg, maar in de meest onverwachte hoeken schuilt humor en genade. Van Essens veelgeprezen laconieke stijl maakt deze verhalen een traktatie voor lezers die zich graag verbazen.

“Er zijn schrijvers van wie je ongezien elk boek kunt kopen en Rob van Essen behoort tot die categorie auteurs.” Coen Peppelenbos op Tzum.
“Over verhalen wordt gezegd dat de lezer meteen door de eerste alinea moet worden geboeid. Dat doet Rob van Essen. Maar wat deze bundel groots maakt, is de meesterlijke manier waarop hij een aantal malen het einde aanpakt. Soms hecht hij keurig af. Dan weer breekt hij ruw af, de lezer in verwondering achterlatend.” Theo Hakkert in Tubantia.
“Ik heb me verbaasd over de verhalen in de bundeling Hier wonen ook mensen, over de ontwikkeling van een schrijverschap dat daverende vormen heeft aangenomen. Patricia Duncker schreef naar aanleiding van de verhalen van Alice Munro: een goed kort verhaal moet eerder een verontrustende dan een geruststellende ervaring zijn. Het zijn eigenlijk van die gemakkelijke termen: ‘verontrustend’, ‘geruststellend’. Nog even, en je hebt het over ‘troostend’. Rob van Essen is deze categorieën voorbij. Zijn verhalen zijn hartverscheurend en technisch perfect. […] Hoe krijgt hij het voor elkaar, Rob van Essen, telkens die twee uitersten in zijn verhalen te herbergen: vertellen hoe het zit en tegelijkertijd het mysterie intact houden.” Marja Pruis in De Groene Amsterdammer
“Telkens denk je dat je weet waar zijn verhalen over gaan, en zijn personages lijken er ook een idee over te hebben, en dan verandert er iets, waardoor alles op zijn kop komt te staan. Van Essen legt niets uit en zijn personages blijven verbluft achter, net als de lezer. […] Zo bezorgt Van Essen de personages en ook de lezer van deze verhalen telkens weer geweldige verrassingen. Goed aan deze verhalen is dat je de vele wendingen ervan helemaal niet ziet aankomen, maar dat ze uiteindelijk heel aannemelijk zijn, zonder dat er verder veel wordt verklaard. Toch heb je het gevoel dat je ergens iets van begrepen hebt.” Arie Storm in Het Parool (****)
“Sommige schrijvers hebben een genre waar ze, wat ze ook schrijven, niet aan kunnen ontsnappen, of beter gezegd: een genre dat ze, wat ze ook schrijven, altijd is aan te zien. […]Rob van Essen is de schrijver van korte verhalen. Ja, ik weet het: Van Essen schreef al meerdere romans, maar na lezing van Hier wonen ook mensen denk ik dat hij mag worden uitgeroepen tot een van de beste verhalenschrijvers van Nederland.” Chrétien Breukers, de Contrabas (zie voor het volledige stuk hier)
“Vijftien verhalen die verblijden, verbazen en ontroeren. De bedrieglijke luchtigheid, de verrassende wendingen, de messcherpe observaties, de onderkoelde humor, de laconieke ondertoon: het zit weer allemaal precies juist. […] ‘De Cheever van de Lage Landen’.”  Laurent de Maertelaer in Staalkaart.
“De verhalen in Hier wonen ook mensen lezen als een masterclass Narratologie. ‘Richard Dawkins krijgt bezoek van God’ is meer dan een prettig absurde anekdote: de persoonlijkheidswissel tussen Dawkins en God is technisch perfect uitgevoerd. Merk ook op hoe in het tweede verhaal, ‘Terug naar huis’, de innerlijke monoloog van de hoofdpersoon en de gebeurtenissen die Van Essen beschrijft twee aparte sporen lijken te vormen, die de lezer verplichten om aandachtig twee ontwikkelingen tegelijk in het oog te houden. In ‘Gebrek aan bewijs’ is het de ironische, ietwat harteloze ‘wij-verteller’ die het verhaal extra sfeer verleent. Er valt altijd meer te zien dan je denkt in Van Essens verhalen.”
Mark Cloostermans, in de rubriek ‘Doorlezen of niet’ op zijn blog 
“Zijn nieuwste bundel, Hier wonen ook mensen, zou u alleen al moeten kopen om het eerste verhaal, een subtiele reflectie op ons godsbegrip waarin de Almachtige verschijnt aan verklaard atheïst Richard Dawkins.” Trouw.
“Grappig, sinister en een beetje droevig.” Linda

omslag

Alles komt goed (2012, roman; longlist Libris Literatuur Prijs 2013; longlist Gouden Boekenuil 2013)

Laura belandt op het politiebureau omdat ze haar bejaarde vader heeft laten natregenen. Het begin van een bizarre week. Alles komt goed is een spannende, aangrijpende maar ook komische roman over verstoorde illusies, ouders en kinderen, trouw en ontrouw, liefde en seks, en over het leven dat moet worden geleefd zonder dat er garantie wordt gegeven op een goede afloop.

“Wordt Rob van Essen de Peter Buwalda van dit najaar, dé literaire sensatie? Zijn achtste boek, Alles komt goed, verdient het. […] Meeslepende literatuur is dit,dankzij de knisperende spanning tussen psychologisch realisme en een ontregelende ideeënroman.” Mark Cloostermans, De Standaard  
“Door de gepolijste techniek van Van Essen krijgen ‘herkenbare’ problemen iets vreemds. De zo op het oog vreemde wereld die hij stapje voor stapje creëert, blijkt zorgvuldig te zijn opgebouwd en past als een hand in een handschoen bij de personages. Waar Laura en Rudolf ook naartoe gaan, ze blijven altijd bij zichzelf, bij hun eigen herinneringen en binnen hun eigen voorstellingsvermogen. Aan dat raffinement herken je de echte schrijver. Deze roman gaat, denk ik, uiteindelijk op een intrigerende manier over wat literatuur is; deze roman ís literatuur.” Arie Storm in Het Parool (*****)
“Een meesterlijk spel met fantasie en werkelijkheid, waarin de gapende kloven in een relatie worden blootgelegd aan de hand van prangende herinneringen. Dat klinkt weer erg zwaar, maar nergens leidt dat in deze roman tot topzwaarte. De gortdroge humor van Van Essen, de terloopse maatschappijkritiek en de terzijdes over beeldende kunst, film en popmuziek behoeden ons voor al te zwarte gedachten en brengen de hoofdpersonen zo hier en daar enige hoop op loutering. […] Van Essen slaagt met vlag en wimpel.” Gideon van Ligten, Tzum
“Het moet al heel gek lopen als daar geen bekroning van komt.” Staalkaart
“…ik vrees dat ik uitkom bij het allerergste recensentencliché dat de mens kan bezigen: Alles komt goed is een typische Van Essen. Wat zo’n typische Van Essen dan typeert? Om te beginnen: een soepele, niet-opdringerige stijl. Daarnaast: een verhaal dat kán, maar net even uit het lood staat. Tot slot: Van Essen is (net als bijvoorbeeld Georges Simenon) een meester in het creëren van een sfeer. Ja, dat is een vage manier van omschrijven. Maar toch is het precies wat het is. Vanaf de eerste bladzijde trekt Van Essen je in zijn wereld en laat je niet meer los. Hij betovert de lezer en laat hem ronddolen in een wereld die meteen bekend is (en vreemd blíjft, zoals ik al schreef).” Chrétien Breukers, De Contrabas
“Een geestige en doordachte ideeënroman over het absurdistische bestaan en over hoe mensen de wereld interpreteren en betekenis geven met behulp van hun eigen logica.” Mieke Opstaele, De Leeswolf  (2013/1)

Elektriciteit (2010, verhalen)

Een dichter die zijn vroegere leraar Nederlands het zwijgen wil opleggen, een man die na zijn zelfmoordpoging ontdekt dat het noodzakelijk is dat je vrienden maakt, een gescheiden vader die per se de achttiende verjaardag van zijn zoon wil vieren, een vrouw die opeens zeker weet dat haar kind iets verschrikkelijks zal overkomen – de verhalen uit Elektriciteit worden bevolkt door mensen die de greep op de gebeurtenissen dreigen te verliezen en erachter komen dat alles anders is dan ze altijd hebben gedacht. Dankzij de laconieke toon hebben de verhalen toch iets aangenaam luchtigs, ook al vallen er doden en spatten relaties uit elkaar. Na zijn succesvolle romand Visser voegt Rob van Essen met deze ontroerende, vrolijke en melancholische verhalen een nieuwe dimensie toe aan zijn werk, dat door steeds meer lezers in het hart wordt gesloten.

“Na het bijzonder sterke Visser werd er veel verwacht van Rob van Essens nieuwste pennenvrucht, maar met Elektriciteit heeft hij de hooggespannen verwachtingen meer dan ingelost.” Cutting Edge
“Van Essens handelsmerk, een zakelijke, objectieve stijl gecombineerd met een borend observatievermogen, blijkt het ook op de korte baan uitstekend te doen.” Trouw
“Een doorlopende voorstelling die geen moment verveelt.” de Volkskrant
 “Als Joost Zwagerman zijn verhalenbloemlezing nog eens gaat updaten, kan hij alvast wat pagina’s inruimen voor Van Essen.” Vrij Nederland

Visser (2008, roman; shortlist Libris Literatuur Prijs 2009)

Geschiedenisleraar Jacob Visser heeft een huis op een woonerf, een dochter die gaat trouwen en een vrouw die na de dood van hun eerste dochtertje van hem is vervreemd. Wanneer hij tijdens een van zijn lessen iets ondoordachts zegt, komt zijn leven in een maalstroom terecht. Een groepje neonazis vat zijn uitspraken op als een oproep om tot actie over te gaan en benoemt hem tot hun leider; in een gekraakte concertzaal wordt hij als held ingehaald, en een oude boer durft hem eindelijk te laten zien welk vreemd schilderij hij al jaren op zolder verborgen houdt. Terwijl de wereld om hem heen steeds vreemdere vormen aanneemt, ziet Visser zich geconfronteerd met pijnlijke herinneringen aan zijn gestorven kind en wordt hij nauwlettend in de gaten gehouden door een journalist die vroeger met hem bevriend was, maar nu vastbesloten is hem aan de schandpaal te nagelen. Visser is een hartverscheurende roman over ironie, onmacht en onverwerkt verdriet.

“Een bijzonder fijngevoelige roman over een man die niets meer kan overkomen, omdat hij al onherstelbaar beschadigd is.” NRC Handelsblad
“Het woord ‘meesterwerk’ wordt veel te frequent gebruikt. Voor Visser is het de enig juiste term.” De Standaard
“Een sublieme roman over een te heet gestookte maatschappij.” Juryrapport Libris Literatuurprijs

 

Het jaar waarin mijn vader stierf (2006, kroniek)

Weinig gebeurtenissen in het leven zijn zo ingrijpend als de dood van een ouder. Rob van Essen beschrijft in Het jaar waarin mijn vader stierf de periode in zijn leven waarin zijn vader aftakelde en overleed. Het is een tropenjaar, waarin hij zijn moeder helpt bij de dagelijkse verzorging, en zijn weg vindt in het doolhof van ziekenhuisbezoek, spontaan inklappende rollators en specialistenjargon. Tegelijkertijd voltooit Rob van Essen een zoektocht naar de man van wie hij afstand had genomen, maar die hem toch zo na stond. Hij vraagt zich af wie zijn vader eigenlijk was. Wie was die zachtmoedige en toch ook strenge schrijver van vergeten kindertoneelstukken en zwaar-moralistische jeugdboeken, en waarom keerde hij na een ‘godloos tijdperk’ toch weer terug naar het rigide geloof van zijn jeugd? In dagboekachtige, weloverwogen notities, die afwisselend gewetensvol en schaamteloos openhartig zijn, beschrijft Van Essen een cruciaal jaar in zijn bestaan waarin hij leert te leven met kwetsbaarheid en verlies. Een ontroerend en liefdevol boek.

“Die zichtbare twijfel tussen openbaar maken en privé houden, maakt Van Essen tot een bij uitstek boeiende dagboekschrijver.” NRC Handelsblad
“Het jaar waarin mijn vader stierf hoort thuis op de shortlists van literaire prijzen.” Het Parool
“Naar de winkel allemaal en kopen.” Literair Nederland


Engeland is gesloten (2004, roman)

Thomas verdient zijn geld met het corrigeren van drukproeven en brengt zijn dagen voornamelijk door met het sleutelen aan zijn fiets. De ontmoeting met een nieuwe fietsenmaker, een oude vriend, brengt hem terug naar het verleden, toen hij als barkeeper in een Amsterdamse jeugdherberg werkte, verliefd raakte op een Engels meisje, naar Engeland trok en daar zijn grote liefde kwijtraakte. Op een laconieke, geestige en rake manier vertelt Van Essen in deze roman, waarin naast de hoofdpersonen en de fietsenmaker ook een weldenkende, maar mysterieuze postbode figureert, over de teloorgang van idealen en het onvermijdelijke einde van een hevige verliefdheid.

“Met Engeland is gesloten toont Van Essen opnieuw aan een rasschrijver te zijn die zijn lezers van begin tot eind weet te boeien.” De Roskam
“Een gelaagder boek dan je aanvankelijk veronderstelt én een roman waarin je na lezing eigenlijk meteen opnieuw wilt beginnen.” NRC Handelsblad

Kwade Dagen (2002, roman;nominatie Halewijnprijs 2002)

Vijfentwintig jaar nadat het jongenskoor waar hij lid van was tot een voortijdig einde kwam vindt Matthijs Verkerk, voormalig tieneridool maar nu door bijna iedereen vergeten, op het Waterlooplein een exemplaar van de enige plaat die dat koor ooit heeft opgenomen. Dezelfde nacht nog wordt hij door een meisje dat zich Violet noemt meegenomen op een rit die eindigt in het Twentse dorp waar hij in de schaduw van Calvijn is opgegroeid, en dat in een paar dagen tijd het verzamelpunt lijkt te worden van iedereen die in zijn leven een rol heeft gespeeld. Nooit heeft Matthijs bij zijn verleden stil gestaan – maar nu blijkt dat anderen dat wel gedaan hebben. Tijdens de bloedhete dagen die volgen wordt Matthijs meegesleept op een steeds verder ontsporende tocht door een wereld waarin zijn vroegere daden gevolgen blijken te hebben gehad die hij zich in zijn wildste dromen niet had kunnen voorstellen.

“Een erg onderhoudend en spannend verhaal vol fraaie vervreemdingseffecten. David Lynch ontmoet Belcampo.” Nieuwsblad van het Noorden
“Een van de meest ingenieuze en simpelweg beste romans die ons land de afgelopen jaren mocht begroeten.” Wegener Dagbladen
“Een boek dat je bij de nek grijpt.” Algemeen Dagblad
“Wat bezielt Rob van Essen om in Kwade dagen te beweren dat ‘ik ga slapen ik ben moe’ een egoïstisch kindergebedje is terwijl hij wéét dat het tegendeel waar is?” Reformatorisch Dagblad

Troje (2000, roman)

Je loopt een boekhandel binnen en daar ligt het verhaal van je leven, geschreven door het meisje dat je nooit hebt kunnen vergeten. Dit overkomt Thomas, de held van Troje. Ooit werkte Thomas als barman in De Nachtwacht, waar hij Jennifer leerde kennen. Jennifer maakt nu furore als schrijfster van All Cats Are Grey – een boek waarin Thomas een grote rol speelt. Hoe groot die rol is weet hij niet, omdat het hem niet lukt om het boek te lezen. Wel weet hij nog precies wat voor kleur haar ogen hadden (groen), hoe ze haar haar droeg (Wiske-staartje) en hoe hij haar voordeed hoe ze sneeuwballen moest maken. En hoe ze tijdens zomernachten bij de verlaten woonboot op een bankje zaten onder toeziend oog van de volstrekt grijze kat die erover ging wie er op dat bankje mochten zitten.

“Deze roman overtreft succesvolle ‘jongerenromans’ als Grunbergs Blauwe maandagen en Jaap Scholten Tachtig en heeft alles in zich om een cultboek te worden.” Nieuwsblad van het Noorden
“Een buitengewoon ontroerend relaas over een hopeloze verliefdheid. […] Een prachtig ingehouden geschreven roman.” Libelle

 

Reddend zwemmen (1996, roman)

Het valt nog niet mee om je hoofd boven water te houden – je kunt hoogstens proberen jezelf aan je eigen haar omhoog te trekken. Dit is een van de belangrijkste conclusies die de hoofdpersoon uit deze roman trekt, als hij na een toevallig begonnen reis een baantje in een jeugdherberg krijgt aangeboden. Te midden van natgeregende bruiden, dorstige Twentse meisjes en interplanetaire ingezonden brieven probeert hij zich drijvend te houden. Dat valt nog niet mee: hoe langer hij erover nadenkt, hoe schimmiger het verschil tussen inzicht en waanzin, tussen de waarheid en de wartaal is. Even lijkt de hoofdpersoon – van wie de lezer inmiddels hartstochtelijk is gaan houden – vaste grond te voelen als hij terechtkomt in de Moeder Aller Polonaises, maar de grote vragen blijven hem kwellen. Vragen als: waarom ben ik niet gewoon thuisgebleven, en: wie is toch het vreemde maar bloedmooie meisje dat ’s nachts door de tuinen van de jeugdherberg dwaalt? Reddend zwemmen is met afstand het meest tragikomische verhaal van het jaar.

“Zo dikwijls komt het niet voor dat je om een boek ongeremd in de lach schiet. Dat je in de dagen na lezing nog regelmatig moet grinniken komt nog veel minder voor. Dit debuut van Rob van Essen is zo’n boek.” Nederlands Bibliotheek en Lektuur Centrum
“Een vermakelijke rondleiding door een getroubleerde doch originele geest.”  Het Parool

Een reactie op Boeken

  1. Fantastische roman, Rob: Visser. Ik ga snel meer van je lezen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s